Ziekenbezoek plannen: zo verdeel je het bezoek als je vader of moeder in het ziekenhuis ligt

Begin bij de regels van de afdeling

Elk ziekenhuis heeft eigen bezoektijden, en binnen het ziekenhuis verschillen ze vaak nog per afdeling. Het ene ziekenhuis heeft twee vaste momenten, een uur ’s middags en anderhalf uur ’s avonds. Het andere is open van twee tot acht, of houdt midden op de dag rusturen waarin geen bezoek komt. Geriatrie, de hartbewaking en de intensive care hebben vaak weer eigen tijden.

Wat bijna overal terugkomt, is een maximum van twee bezoekers tegelijk per patiënt. Komen jullie met meer, dan wissel je buiten de afdeling en niet aan het bed. Op de intensive care en de hartbewaking mogen vaak geen bloemen mee, en op de IC gelden vaak aparte afspraken, soms per patiënt en in overleg met de verpleegkundige.

Zoek de bezoekpagina van het ziekenhuis op en kijk daar bij de afdeling zelf, of vraag het aan de verpleegkundige. En vraag het opnieuw als je vader of moeder naar een andere afdeling gaat, want de regels verhuizen niet mee.

Zet die tijden daarna één keer vast op de plek waar jullie plannen, dan hoeft niemand ze te onthouden. In Wie Gaat Er Op Bezoek leg je de bezoektijden per dag vast, zodat er alleen binnen die uren gepland kan worden.

Spreek één contactpersoon af

Bij de opname vraagt het ziekenhuis naar een contactpersoon: iemand die de verpleging en de arts aanspreekt, en die gebeld wordt als er iets is. In veel ziekenhuizen krijgt alleen die persoon telefonisch informatie, en wordt er een tweede genoteerd voor als de eerste niet bereikbaar is.

Kies die persoon bewust, en niet automatisch het oudste kind. Het moet iemand zijn die goed bereikbaar is, rustig blijft aan de telefoon en de moeite neemt om het daarna door te geven. Wie het dichtst bij woont, is vaak een goede keus, maar niet altijd.

Spreek ook af dat de rest de afdeling niet zelf belt. Vier kinderen die elk hun eigen telefoontje plegen, kosten de verpleging tijd en leveren vier net iets andere versies van hetzelfde verhaal op. Verzamel de vragen van de familie vooraf, dan stelt de contactpersoon ze in één gesprek. Vaak mag de contactpersoon ook bij de gesprekken met de arts zijn; vraag ernaar.

Eén plek voor de updates

De contactpersoon hoort het meeste, en wordt dus ook het meeste gebeld. Na een paar dagen is dat een tweede baan: elke avond drie keer hetzelfde vertellen, aan een broer, een tante en een buurvrouw die het goed bedoelt.

Schrijf het liever één keer op, op een vaste plek, en laat de rest daar lezen. Kort is genoeg: hoe het vandaag ging, wat de arts zei, wanneer het volgende gesprek is, en wat er mee moet — schone kleding, de bril, de oplader. Wie op bezoek is geweest, vult aan wat hij zelf zag.

Een familieapp kan dat ook, maar tussen de beterschapswensen en de hartjes zakt de update van dinsdag snel weg. In Wie Gaat Er Op Bezoek staat daarvoor een dagboek naast de bezoekkalender, zodat je op één plek ziet wie er is geweest en hoe het ging.

Niet iedereen op de eerste dag

De eerste dagen van een opname zijn druk. Er zijn onderzoeken en gesprekken, soms een operatie, en je vader of moeder is vooral moe. Sommige ziekenhuizen raden zelfs aan om op de dag van opname of operatie weinig tot geen bezoek te plannen.

Toch komt de hele familie juist dan. Daarna gaat iedereen weer aan het werk, en duurt de opname langer, dan wordt het in de tweede week stil. Dan scheelt bezoek misschien wel het meest: de spanning is eraf en de dagen worden lang.

Verdeel het bezoek dus over de dagen, niet over het eerste weekend.

• Plan per bezoekmoment hooguit twee mensen, dan hoeft er niemand op de gang te wachten.
• Houd het kort. Een half uur tot een uur is meestal genoeg, en sommige ziekenhuizen vragen daar ook om. Wie ziek is, raakt sneller moe dan je aan de buitenkant ziet.
• Laat de partner niet elke dag twee keer gaan. Die is vaak zelf op leeftijd, moet misschien gebracht worden en heeft ook rust nodig.
• Laat wie ver weg woont het weekend doen, en wie dichtbij woont of flexibel werkt de doordeweekse middagen.
• Een dag zonder bezoek is geen ramp als er de dag ervoor en erna iemand was. Drie lege dagen achter elkaar duren in een ziekenhuisbed wel lang.

Een voorbeeldweek

Stel: je vader ligt met een longontsteking in het ziekenhuis. Bezoek mag van 14.00 tot 15.00 uur en van 18.00 tot 19.30 uur, met twee mensen tegelijk. Je moeder woont nog thuis en rijdt niet zelf, jij woont twintig minuten verderop, je broer werkt fulltime en je zus woont aan de andere kant van het land.

Zo kan de eerste week eruitzien. Niemand zit er elke dag, er is wel elke dag iemand geweest, en je moeder hoeft geen twee keer per dag heen.

• Maandag, de dag van opname: alleen jij en je moeder, ’s avonds en kort. Daarna bel je niet iedereen rond, maar zet je één update neer.
• Dinsdag: je moeder ’s middags, door jou gebracht. ’s Avonds je broer, na zijn werk.
• Woensdag: jij ’s middags. ’s Avonds niemand, en dat is prima.
• Donderdag: je moeder met de buurvrouw ’s middags. ’s Avonds je schoonzus.
• Vrijdag: je broer ’s avonds, met een schone pyjama en de oplader.
• Zaterdag: je zus ’s middags; zij slaapt dit weekend bij je moeder. ’s Avonds een van de kleinkinderen.
• Zondag: je zus en je moeder ’s middags. De avond is vrij.
• Duurt het langer: dezelfde week nog een keer, en ieder houdt zijn eigen vaste moment.

Als je vader of moeder in de war raakt

Oudere mensen raken in het ziekenhuis soms plotseling in de war. Dat heet een delier. Het ontstaat in een paar uur of een paar dagen, vaak door de ziekte zelf, een operatie of medicijnen. De kans is groter bij mensen van 70 jaar en ouder, bij geheugenproblemen zoals dementie, en na een operatie of een gebroken heup.

Jij weet hoe je vader of moeder normaal is, de verpleging niet. Zie je ineens iets anders — verward, onrustig, of juist heel stil en afwezig — zeg het dan meteen tegen de verpleegkundige, en wacht niet tot het volgende bezoek.

Vraag ook of je buiten de bezoektijden mag komen. Bij een delier kan dat in veel ziekenhuizen, in overleg met de verpleegkundige, en soms mag er iemand blijven slapen. Voor de familie verandert daarmee de vraag: niet meer wie er gaat, maar wie er zit. Minder mensen, langere blokken, om de beurt. En vertel het de rest vooraf, zodat een kleinkind niet onvoorbereid binnenloopt.

Een delier duurt een paar dagen tot een paar weken, bij ouderen soms langer, en verdwijnt meestal weer als het lichaam herstelt. Wat in de tussentijd helpt:

• Een vertrouwd iemand erbij, zo veel mogelijk, maar niet te veel mensen tegelijk.
• De eigen bril en het gehoorapparaat, met extra batterijen.
• Vertrouwde spullen van thuis: een klok of kalender, een foto van de familie, het eigen kussen.
• Rustig praten, in korte, duidelijke zinnen.

Na het ziekenhuis: naar huis, revalidatie of verpleeghuis

Is er na het ontslag zorg nodig, dan komt er een transferverpleegkundige bij. Die bespreekt met je vader of moeder, de arts en de familie wat er nodig is: thuiszorg, een tijdelijke herstelplek (eerstelijnsverblijf), revalidatie in een verpleeghuis (geriatrische revalidatie) of een blijvende plek.

Het ziekenhuis wil voorkomen dat iemand blijft liggen tot er ergens plek is, ook omdat lang liggen conditie en spierkracht kost. Heeft de plek van jullie voorkeur geen ruimte, dan kan er een andere worden voorgesteld. Denk dus vroeg na over wat jullie willen, en vraag in de eerste dagen al wie de transferverpleegkundige is.

Voor het bezoek begin je dan opnieuw. Een revalidatie duurt vaak een aantal weken, op een andere plek met andere bezoektijden, en een tempo dat een week ziekenhuis prima werkte, houdt niemand wekenlang vol. Maak het rooster dan niet voller maar rustiger: een vaste dag per persoon, en de rest vul je in als het uitkomt.

Veelgestelde vragen hierover