Dag van de Mantelzorg 2026: iets doen voor wie de zorg draagt

Wanneer is de Dag van de Mantelzorg 2026?

De Dag van de Mantelzorg is elk jaar op 10 november. In 2026 is dat een dinsdag, in 2027 een woensdag. MantelzorgNL, de vereniging voor mantelzorgers, begon er ruim twintig jaar geleden mee. Inmiddels doen gemeenten, steunpunten en werkgevers rond die datum iets om mantelzorgers te laten merken dat ze gezien worden.

Je hoort ook vaak Dag van de Mantelzorger. Dat is dezelfde dag. In België ligt het anders: in Vlaanderen valt de Dag van de Mantelzorg in juni, in 2026 op dinsdag 23 juni. Daar organiseren het Vlaams Expertisepunt Mantelzorg en de mantelzorgverenigingen de dag.

De aanleiding is groot. Volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau zijn er in Nederland 5,5 miljoen mantelzorgers, en het aantal dat er ernstig onder gebukt gaat, steeg in tien jaar van 400.000 naar 600.000.

Ben jij ook mantelzorger?

Veel mensen die voor hun vader of moeder zorgen, noemen zichzelf geen mantelzorger. Dat woord hoort in hun hoofd bij iemand die elke dag wast en aankleedt. Maar MantelzorgNL rekent alle hulp tot mantelzorg die iemand uit de eigen omgeving geeft aan iemand die hulp nodig heeft. Ook hulp die minder intensief is, en ook hulp aan iemand die in een instelling woont.

Wie elke week bij zijn moeder in het verpleeghuis langsgaat, haar was doet, meegaat naar de specialist en bij het zorgleefplangesprek zit, is dus mantelzorger. Dat is meer dan een woord. Het bepaalt of je in aanmerking komt voor de waardering en de ondersteuning van de gemeente, en het helpt om te zien hoeveel je eigenlijk doet.

Mantelzorgwaardering van de gemeente aanvragen

Sinds 2015 moet elke gemeente mantelzorgers ieder jaar een blijk van waardering geven. Dat staat in artikel 2.1.6 van de Wmo 2015. Hoe dat eruitziet, bepaalt de gemeente zelf: een bedrag, een cadeaubon, een kortingspas of een activiteit. Veel gemeenten koppelen het aan de Dag van de Mantelzorg op 10 november. In Ede en Deurne is het in 2026 bijvoorbeeld € 100.

Daarvoor bestond het mantelzorgcompliment: € 200 per jaar van het Rijk. Dat stopte op 1 januari 2015, en het geld ging naar de gemeenten. Sommige gemeenten gebruiken de oude naam nog, andere spreken van mantelzorgwaardering of mantelzorgvergoeding.

Vier dingen om te weten voordat je aanvraagt:

• Je vraagt het aan bij de gemeente waar je vader of moeder woont, niet waar jij woont. Woont zij in een verpleeghuis in Ede en jij in Utrecht, dan is Ede aan zet.
• Je moet het zelf aanvragen. Het komt niet vanzelf, ook niet als je ouder al zorg krijgt.
• De aanvraagperiode verschilt per gemeente en kan al voorbij zijn. In Almere kon het in 2026 alleen in juli en augustus, in Deurne kan het van 1 september tot en met 30 november, in Ede van 1 april tot en met 31 december.
• Zoek op de website van de gemeente naar "mantelzorgwaardering". Soms loopt de aanvraag via het steunpunt mantelzorg of een welzijnsorganisatie in plaats van via de gemeente zelf.

Dag van de Mantelzorg activiteiten in jouw gemeente

Rond 10 november organiseren gemeenten en steunpunten mantelzorg van alles: een lunch, een voorstelling, een workshop, een middag uit. Kijk op de website van je gemeente of van het steunpunt mantelzorg in de buurt. Meestal moet je je vooraf aanmelden.

Houd er rekening mee dat de mantelzorger in jullie familie daar vaak niet aan toekomt. Een middag naar een voorstelling betekent een middag waarin iemand anders naar moeder gaat. Gun je haar zo’n middag, regel dan meteen wie er die dag wel gaat.

Waardering is iets anders dan ondersteuning. Loopt de zorg vast, dan kan een mantelzorger bij het steunpunt mantelzorg terecht voor een gesprek met een mantelzorgconsulent, en als je ouder nog thuis woont ook voor tijdelijke vervanging, respijtzorg. Een bon op 10 november vervangt dat niet.

De mantelzorger in je eigen familie

In bijna elke familie is er één iemand die het meeste doet. Meestal degene die het dichtst bij woont, en meestal is het zo gegroeid. Eerst een keer extra langs, dan de was, dan de gesprekken met de afdeling. Niemand heeft het zo afgesproken, en daarom ziet ook niemand hoeveel het is.

Van een afstand lijkt het goed te gaan. Ze klaagt niet, ze regelt het. Juist dat maakt het lastig. Overbelasting groeit stil, en de broers en zussen die een keer per maand komen, zien vooral de goede middagen.

De Dag van de Mantelzorg is een goede aanleiding om daar iets aan te doen. Niet alleen met een bos bloemen, maar met iets wat haar werk uit handen neemt.

Een Dag van de Mantelzorg cadeau dat tijd kost in plaats van geld

Een cadeau voor de mantelzorger in je familie hoeft niet duur te zijn. Het meeste waard is wat haar een taak uit handen neemt, zodat ze er even niet aan hoeft te denken. Een paar voorbeelden:

• Neem een week bezoek over. Zij gaat die week niet, en hoeft ook niet na te vragen of het goed gaat.
• Ga in haar plaats naar het volgende gesprek op de afdeling of bij de specialist, en schrijf een kort verslag voor de rest van de familie.
• Neem de was een maand over.
• Rijd de komende maanden naar de afspraken bij de huisarts of in het ziekenhuis.
• Geef haar een weekend waarin ze haar telefoon uit kan zetten, omdat jij bereikbaar bent voor de afdeling.
• Kook voor haar op de dagen dat ze bij moeder is geweest.
• Wil je ook iets tastbaars geven: MantelzorgNL heeft het Mantellintje, een speldje op een kaartje waar je zelf iets op schrijft. Het kost een paar euro. Het gaat om wat er op dat kaartje staat.

Neem een week bezoek over, en zet het in de agenda

Het cadeau dat het meest oplevert, is een volle week zonder haar. Doe het rond 10 november, bijvoorbeeld van maandag 9 tot en met zondag 15 november 2026, en verdeel de dagen over de rest van de familie.

Zet het niet alleen in de familieapp, maar in een agenda die iedereen ziet. In Wie Gaat Er Op Bezoek kiest ieder zelf een lege dag binnen de bezoektijden van het huis, en zie je in één oogopslag of de week vol is. Je zus ziet het ook, en dat is precies de bedoeling: ze hoeft niet te controleren of het geregeld is.

Voor twee broers, een schoonzus en twee kleinkinderen kan zo’n week er zo uitzien:

• Maandag 9 november: oudste broer, na zijn werk, een half uur.
• Dinsdag 10 november: schoonzus, ’s middags, met iets lekkers bij de koffie.
• Woensdag: geen bezoek, wel even bellen.
• Donderdag: kleindochter, samen oude foto’s bekijken.
• Vrijdag: jongste broer, neemt de schone was mee.
• Zaterdag: kleinzoon, een wandeling als het weer het toelaat.
• Zondag 15 november: de twee broers samen, en de mantelzorger schuift aan als ze wil, als gast.

Zeg het hardop

Een week overnemen helpt. Zeggen dat je ziet wat ze doet, helpt ook, en dat vergeten families vaker. Mantelzorgers horen zelden dat het opvalt, en al helemaal niet van hun eigen broers en zussen.

Houd het concreet. "Je doet zoveel" is aardig, maar het blijft hangen als je noemt wat je ziet: "Jij bent al twee jaar elke dinsdag bij mam. Dat valt me op, en ik vind het niet vanzelfsprekend."

En vermijd de zin "laat maar weten als ik iets kan doen". Die legt het werk weer bij haar: zij moet bedenken wat, en het dan ook nog vragen. Doe een aanbod dat ze alleen hoeft aan te nemen: "Ik neem voortaan de eerste zaterdag van de maand. Die zet ik vanavond in de agenda."

Na 10 november: van één dag naar een vaste verdeling

Eén week overnemen laat zien hoeveel het is. De vraag daarna is wat er blijft. Gebruik het gesprek rond de Dag van de Mantelzorg om iets vast te leggen: een vaste dag per persoon, of één taak die voorgoed bij iemand anders komt te liggen.

Zet het daarna ergens waar iedereen het ziet, zodat het niet over een paar maanden stilletjes terugglijdt naar dezelfde persoon. Op woensdag 10 november 2027, de volgende Dag van de Mantelzorg, kijk je dan samen hoe het ging.

Veelgestelde vragen hierover