Reiskosten ziekenbezoek aftrekbaar: voor de partner wel, voor de kinderen meestal niet

Reiskosten ziekenbezoek aftrekbaar: de korte versie

De aftrek is bedoeld voor huisgenoten. Wie met de zieke samenwoonde toen de verpleging begon, en daarna regelmatig op bezoek gaat, mag de reiskosten opvoeren als specifieke zorgkosten in de aangifte inkomstenbelasting. Wie apart woonde, mag dat niet, ook niet als het om je eigen vader of moeder gaat.

Waar de zieke verpleegd wordt, maakt voor deze regel geen verschil. Of het nu een ziekenhuis, een revalidatieafdeling of een verpleeghuis is: het gaat om de plek waar iemand verpleegd wordt. Reiskosten voor ziekenbezoek in het verpleeghuis vallen dus onder dezelfde regel als bezoek in het ziekenhuis.

Het verschil tussen familie en huishouden is precies waar het vaak misgaat. Daarom eerst de voorwaarden, en daarna twee voorbeelden die het duidelijk maken.

De voorwaarden van de Belastingdienst

Je mag de reiskosten voor ziekenbezoek alleen aftrekken als je aan alle vier deze voorwaarden voldoet:

• Jij en de zieke hadden samen een huishouden op het moment dat de verpleging begon. Denk aan je partner, een kind dat thuis woont, of een ouder die bij jou ingeschreven stond.
• De zieke wordt langer dan een maand verpleegd. Wordt iemand in één jaar vaker opgenomen voor dezelfde ziekte, dan tellen die periodes samen, zolang er geen lange tijd tussen zit.
• De enkele reis tussen jouw woning of verblijfplaats en de plek waar de zieke verpleegd wordt, is meer dan 10 kilometer, gemeten langs de gebruikelijke weg. Verblijfplaats betekent een plek waar je echt verblijft, zoals een tweede adres. Je werkadres telt niet.
• Je gaat in dat jaar regelmatig op bezoek. Een getal staat niet in de wet. Een gangbare vuistregel is minstens eens per week, en bij een langdurige ziekte minstens eens per maand.

Wat er in 2025 veranderde aan de reiskosten ziekenbezoek

Tot en met 2024 keek de Belastingdienst naar het moment waarop iemand ziek werd: woonden jullie toen samen? Sinds 1 januari 2025 is het toetsmoment het begin van de verpleging. Het gaat er nu om wie de huisgenoten waren op het moment dat de zieke buiten de deur verpleegd gaat worden.

Voor de meeste stellen verandert dat weinig. Het verschil zit in situaties waarin iemand in de loop van een ziekte ging inwonen. Een moeder die de laatste jaren bij haar dochter woonde en van daaruit naar het verpleeghuis gaat, telt nu als huisgenoot, ook als ze al ziek was toen ze introk.

Tegelijk kwam er iets bij. Sinds 2025 zijn ook parkeergeld, veergeld en tol aftrekbaar, naast de kilometers.

Welke kosten tellen mee: kilometers, openbaar vervoer, parkeren

Welke kosten van ziekenbezoek aftrekbaar zijn, hangt af van hoe je reist:

• Met je eigen auto: een vast bedrag per kilometer. Voor 2025 is dat € 0,23, voor 2026 € 0,25. Je telt de kilometers heen en terug.
• Met openbaar vervoer of een taxi: de kosten die je werkelijk hebt gemaakt.
• Parkeergeld, veergeld en tol: sinds 2025 aftrekbaar, naast de kilometers.

De drempel: waarom je niet alles terugkrijgt

Je trekt niet het hele bedrag af. Reiskosten voor ziekenbezoek vallen onder de specifieke zorgkosten, en daarvoor geldt een drempel die afhangt van je inkomen. Alleen wat erboven uitkomt, is aftrekbaar. De drempel geldt voor al je specifieke zorgkosten samen. Heb je daarnaast andere aftrekbare zorgkosten, dan tellen die op.

Voor 2025 is de drempel 1,65% van je drempelinkomen, als dat tussen € 9.535 en € 50.635 ligt. Daaronder is het een vast bedrag van € 164, of € 328 met een fiscale partner tot een gezamenlijk drempelinkomen van € 19.068. Daarboven is het € 835 plus 5,75% van het deel boven € 50.635. Heb je een fiscale partner, dan tel je jullie drempelinkomens bij elkaar op. Voor 2026 liggen de grenzen iets hoger: 1,65% tussen € 9.681 en € 51.411.

Er is nog een regel die mensen vaak verwarren. Bij een lager inkomen mag je sommige zorgkosten verhogen met 40%, of met 113% als je de AOW-leeftijd hebt bereikt. Reiskosten voor ziekenbezoek tellen voor die verhoging niet mee.

Voorbeeld: opa bezoekt oma in het verpleeghuis

Henk (81) en Riet (79) zijn getrouwd en woonden samen tot Riet in februari 2025 naar het verpleeghuis ging. Het huis ligt 18 kilometer verderop. Henk rijdt drie keer per week heen en weer, 36 kilometer per keer.

Over 2025 komt hij op zo’n 5.000 kilometer. Tegen € 0,23 is dat € 1.150. Daar komt € 150 parkeergeld bij, samen € 1.300. Henk en Riet hebben samen een drempelinkomen van € 38.000, dus hun drempel is 1,65% daarvan: € 627. Hebben ze geen andere zorgkosten, dan is € 673 aftrekbaar.

Zo werkt de aftrek van reiskosten ziekenbezoek voor een partner. Hoeveel belasting Henk daardoor minder betaalt, hangt af van zijn tarief. Het is geen groot bedrag, maar voor wie jaren achter elkaar rijdt, telt het op.

Reiskosten ziekenbezoek ouders aftrekbaar? Meestal niet

Ingrid (54) woont 40 kilometer van het verpleeghuis waar haar vader sinds dit voorjaar woont. Ze gaat elke zondag, en om de week ook op woensdagavond. Ze voldoet aan de afstand en aan het regelmatige bezoek. Toch mag ze niets aftrekken: haar vader woonde voor de opname alleen, niet bij haar in huis.

Dat geldt voor de meeste kinderen en kleinkinderen. De aftrek hangt niet aan familie, maar aan het huishouden. Alleen als je vader of moeder vlak voor de opname bij jou in huis woonde, verandert het antwoord. Dan gelden voor jou dezelfde regels als voor een partner.

Het is goed om dat vooraf te weten, want in veel families leeft het idee dat die kilometers "toch aftrekbaar zijn". Voor Ingrid zijn ze dat niet. Des te belangrijker is hoe jullie de ritten verdelen.

Wat je als kind wel kunt doen

Aftrekken kan dus meestal niet. Er zijn wel andere manieren om de kosten en de ritten eerlijker te maken.

• Vraag de mantelzorgwaardering aan. Elke gemeente geeft mantelzorgers één keer per jaar een blijk van waardering, bijvoorbeeld een geldbedrag of een cadeaubon. Je vraagt die aan bij het Wmo-loket van de gemeente waar je vader of moeder woont. Na de verhuizing is dat de gemeente van het verpleeghuis. De voorwaarden verschillen per gemeente.
• Rij samen. Wie toch gaat, kan een broer, zus of kleinkind meenemen. In Wie Gaat Er Op Bezoek zet je bij een bezoek wie er meegaan, zodat de rest ziet wie er al rijdt en of er nog een plek in de auto is.
• Verdeel de ritten naar afstand. Voor de dochter om de hoek is een bezoek een korte wandeling, voor de zoon uit Groningen een halve dag in de auto. Laat wie ver weg woont vaker het weekend nemen, en wie dichtbij woont de korte bezoekjes door de week.
• Maak de kosten bespreekbaar. Een pot waar iedereen per maand een vast bedrag in stort, voorkomt dat één iemand ongemerkt het meeste betaalt.

Bijhouden, aangifte doen en vergeten jaren

Bewaar wat je kunt laten zien. Voor de trein of bus is dat het reisoverzicht van je OV-chipkaart, voor de taxi de rekening, voor het parkeren de bonnetjes of het overzicht van je parkeerapp. Voor de auto houd je zelf een lijst bij: datum, van waar naar waar, aantal kilometers. Een gedeelde agenda zoals Wie Gaat Er Op Bezoek helpt je terugzoeken op welke dagen je ging, maar vervangt die lijst en de bonnen niet.

De kosten vul je in bij de specifieke zorgkosten in je aangifte inkomstenbelasting. Ben je het vergeten, dan kun je een aangifte tot vijf jaar na het belastingjaar nog aanpassen via Mijn Belastingdienst. Voor 2024 en eerder geldt wel de oude regel: daar telt of jullie samenwoonden toen de ziekte begon.

Twijfel je of het voor jou geldt, kijk dan op de pagina over reiskosten ziekenbezoek van de Belastingdienst, of bel de BelastingTelefoon. Dit artikel legt de regels uit, maar is geen belastingadvies.

Veelgestelde vragen hierover